มลพิษทางอากาศ ภัยเงียบทำร้ายสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม

มลพิษทางอากาศ ภัยเงียบทำร้ายสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม

ในช่วง 2-3 ปีมานี้ หลายคนคงสังเกตเห็นแล้วว่า ปัญหาด้านสภาพแวดล้อมที่มาทักทายชาวไทยทุก ๆ ปี ก็คือปัญหาเรื่องมลพิษ โดยเฉพาะเรื่องฝุ่น PM 2.5 ใกล้ช่วงปลายปีทีไร เราจะต้องเห็นประกาศเฝ้าระวังเรื่องนี้กันจนแทบจะชินชากันไปแล้ว แต่ทุกคนจะมองว่าเป็นเรื่องปกติไปไม่ได้เลยนะคะ เพราะมลภาวะต่าง ๆ เหล่านี้ หากเราได้รับไปในระยะยาว จะทำให้เราป่วยได้อย่างแน่นอน ที่ผ่านมามีผลสำรวจจากทั่วโลกยืนยันมาแล้วว่า “มลพิษในอากาศเป็นสาเหตุการเสียชีวิตของประชากรสูงกว่าสี่ล้านคนทั่วโลก”


และสาเหตุที่ทำให้เกิดมลพิษเหล่านี้ ส่วนมากแล้วจะเกิดมาจากใครกันถ้าไม่ใช่มนุษย์เราเอง ไม่ว่าจะการทิ้งขยะลงแม่น้ำ การก่อสร้างที่ทำให้เกิดมลพิษทางเสียง หรือที่พวกเรากำลังเผชิญกันอยู่ทุกปีก็คือ มลพิษทางกาศ อย่าง PM 2.5 ก็มาจากยานพาหนะบนท้องถนนที่เพิ่มขึ้น การปล่อยก๊าซพิษจากโรงงาน เป็นต้น

มลพิษทางอากาศ ส่งผลเสียต่อสุขภาพมากกว่าที่เราคิด

มลพิษทางอากาศ

 

หากไม่มีอากาศ มนุษย์เราคงมีชีวิตอยู่ต่อไปไม่ได้ และแม้จะเป็นอากาศเสีย จะให้กลั้นหายใจไปตลอดก็ไม่มีทางทำได้อย่างแน่นอน ทำให้เราจำต้องสูดดมมลพิษเหล่านั้นเข้าไป อาการที่อาจแสดงออกมาในระยะสั้นเมื่อเราสูดดมมลพิษคือ แสบตา คัดจมูก เจ็บคอ วิงเวียนศีรษะ แต่หากสูดเข้าไปเป็นระยะเวลานาน รู้ตัวอีกทีเราอาจป่วยเป็นโรคเรื้อรังเสียแล้ว บางรายถึงขั้นเสียชีวิตไปเลยก็มี

  • อันตรายต่อปอดและทางเดินหายใจ : แน่นอนว่าอวัยวะในร่างกายที่จะได้รับผลกระทบโดยตรงก็คือ “ปอด” และ “ระบบทางเดินหายใจ” โดยมลพิษ เช่น ฝุ่น PM 2.5 ส่งกระทบได้ทั้งระบบทางเดินหายใจส่วนบนและล่าง จะทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานของระบบหายใจต่ำลง อาจแสดงมาในรูปแบบ โรคหอบหืด ภูมิแพ้ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) รวมไปถึงมะเร็งปอด
  • อันตรายต่อสมอง : มลพิษทางอากาศอันตรายกว่าที่คิด เพราะมีงานวิจัยหลายชิ้นศึกษาแล้วพบว่า ฝุ่นละอองขนาดเล็กอย่างเช่น PM 2.5 นั้นมีผลต่อการพัฒนาสติปัญญาของเด็ก ๆ ทำให้มีพัฒนาการช้า สมาธิสั้น หรืออาจทำให้เกิดภาวะออทิซึม (Autism) ขณะเดียวกัน มลพิษทางอากาศยังกระตุ้นให้อาการปวดหัวไมเกรนกำเริบได้ในผู้ใหญ่ และยังอาจได้รับผลกระทบเป็นโรคที่รุนแรง งานวิจัยยังพบว่าฝุ่น PM 2.5 อาจทำให้เป็นโรคสมองเสื่อมได้มากขึ้นถึง 3 เท่า นอกจากนี้ยังเสี่ยงเป็นโรคเส้นเลือดในสมอง การอยู่ท่ามกลางมลพิษเป็นเวลานาน อาจเป็นสาเหตุให้ความดันโลหิตสูงขึ้น เลือดหนืดมากขึ้น
  • ระบบไหลเวียนเลือด : มลพิษทางอากาศยังส่งผลต่อหัวใจซึ่งเป็นอวัยวะสำคัญในระบบไหลเวียนโลหิต เพราะอาจทำให้เกิดการทำงานของหัวใจผิดปกติ สภาวะหลอดเลือดแข็งซึ่งจะเป็นสาเหตุของโรคที่รุนแรงและอันตรายต่อชีวิตต่อไป เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจวาย อาจทำให้เกิดหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน  

วิธีป้องกันมลพิษทางอากาศเบื้องต้น

วิธีป้องกันมลพิษทางอากาศเบื้องต้น

 

มลพิษทางอากาศเป็นปัญหาที่แก้ได้ยากหากเราทุกภาคส่วนไม่ร่วมมือกัน ดังนั้นทางที่ดีที่สุดก็คือป้องกันด้วยตัวเอง โดยมีวิธีทำได้ง่าย ๆ ดังนี้

ก่อนออกไปทำงาน หรือออกไปทำกิจกรรมข้างนอก เราควรเช็กสภาพอากาศก่อนทุกครั้งว่าสภาพอากาศเหมาะหรืออันตรายกับการใช้ชีวิตเพียงใด โชคยังดีที่สมัยนี้แค่มีสมาร์ทโฟนเครื่องเดียวเราก็สามารถตรวจสอบระดับมลพิษได้แล้ว โดยส่วนใหญ่ เรามักจะดูจากค่า AQI หากมีค่าเกินกว่า 100 ขึ้นไปเมื่อไร นั่นหมายความว่าอากาศเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ

อีกหนึ่งตัวช่วยที่พวกเราก็คงได้ใช้ชีวิตจนคุ้นเคยเป็นอย่างดี นั่นคือ หน้ากากอนามัย แต่หน้ากากสำหรับป้องกันฝุ่นจะต่างจากหน้ากากทางการแพทย์ธรรมดา ที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดคือหน้ากากชนิด N95 ที่สามารถป้องกันฝุ่นละอองและเชื้อโรคที่มีอนุภาคขนาดเล็กระดับ 0.1-0.3 ไมครอนได้ถึง 95% นอกจากนี้ยังมีหน้ากากอนามัยชนิดป้องกันฝุ่นได้เพราะมีแผ่นกรองหลายชั้น

นอกจาก 2 ข้อข้างต้นที่กล่าวมาแล้ว เพื่อให้เราป้องกันปัญหามลพิษได้ทั้งในและนอกบ้าน เราควรมีเครื่องวัดคุณภาพอากาศติดบ้านไว้สักเครื่อง ปัจจุบันตามท้องตลาดมีให้เห็นกันหลายรุ่นเลยทีเดียว แต่อย่าลืมว่าการเลือกซื้อเครื่องวัดคุณภาพอากาศที่มีคุณภาพ จะให้เราทราบคุณภาพอากาศได้อย่างแม่นยำมากกว่า เช่น KUDOS uHoo Advance Air Sensor

  • สามารถตรวจสอบคุณภาพอากาศได้แบบเรียลไทม์ นาทีต่อนาที
  • วัดค่าอากาศครอบคลุมมากกว่า ได้ถึง 9 ค่า ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น ฝุ่น PM 2.5 คาร์บอนไดออกไซด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ สารอินทรีย์ระเหย (VOC) โอโซน และความดันอากาศ
  • มีระบบแจ้งเตือน Notification ผ่านแอปพลิเคชัน เมื่อคุณภาพอากาศที่ไม่ดี
  • แชร์ข้อมูลอากาศให้เพื่อน และคนในครอบครัวได้อย่างไม่จำกัด
  • นอกจากนี้ยังมีเทคโนโลยี Virus Index ช่วยประเมินความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของไวรัส  ตรวจสอบสภาพอากาศว่าเหมาะสมต่อการเติบโตของไวรัสหรือไม่
  • สามารถทำงานร่วมกับอุปกรณ์ smart home เช่น  Google Assistant และ Amazon Alexa
  • สามารถสั่งงาน Smart Device เช่น เครื่องฟอกอากาศอัจฉริยะ เครื่องปรับอากาศอัจฉริยะที่มีระบบ IFTTT ให้ทำงานได้อัตโนมัติ เพื่อคงอากาศที่ดีอยู่เสมอ
  • ใช้งานได้หลากหลายพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็น ห้องนอน ห้องนั่งเล่น ห้องทำงาน เป็นต้น

วิธีลดมลพิษทางอากาศที่เราสามารถทำได้

การลดมลพิษทางอากาศจะเป็นไปไม่ได้เลยหากไม่ได้ความร่วมมือจากทุกฝ่าย ประชาชนอย่างเราก็มีส่วนช่วยลดมลพิษทางอากาศได้ หากหลายคนช่วยกันอากาศที่ดีก็จะกลับมาหาเราได้เร็วขึ้น โดยมีวิธีที่ทำได้ง่าย ดังนี้

เพราะถุงพลาสติกที่ใช้แล้วทิ้งนั้นสร้างมลพิษให้อากาศตั้งแต่วิธีการผลิตจนถึงขั้นตอนการกำจัดกันเลยทีเดียว เนื่องถุงพลาสติกจะไม่สามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ ดังนั้นการกำจัดก็คือการเผาซึ่งสร้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ขึ้นสู้อากาศ ยิ่งใช้เยอะก็ยิ่งต้องเผาเยอะ ดังนั้นการเปลี่ยนมาใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกจึงช่วยลดวงจรนี้ลงไปได้อย่างมาก

การลดการใช้งานเครื่องใช้ไฟฟ้าหรือใช้เท่าที่จำเป็นนั้น ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีช่วยลดมลพิษ รู้หรือไม่ว่ากว่าที่ไฟฟ้าจะส่งมาถึงบ้านเรานั้น ต้องผ่านการเผาฟอสซิลที่สร้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งปัจจุบันโลกของเรากำลังสร้างก๊าซนี้ปีละกว่า 100 ล้านตัน โดยมาจากการใช้เครื่องปรับอากาศและตู้เย็นมากที่สุด เท่านั้นยังไม่พอ สารทำความเย็นจากเครื่องใช้ไฟฟ้าเหล่านี้ หรือสาร CFCs (Chlorofluorocarbons) ยังเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน

การปลูกต้นไม้ช่วยลดมลพิษทางอากาศได้เช่นเดียวกัน เพราะต้นไม้สามารถดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ เปลี่ยนอากาศเสียเป็นอากาศที่ดี แถมยังช่วยให้ร่มเงา รวมถึงความร่มรื่นได้อีกด้วย

หากเราแยกขยะอย่างถูกวิธี จะช่วยให้ปัญหาขยะ หรือการจะต้องนำขยะไปทำลายนั้นลดลงได้ การทำลายขยะที่มาจากครัวเรือนต่าง ๆ ซึ่งมีปริมาณมากนั้นจะต้องใช้พลังงาน เช่น การเผาไหม้ที่จะทำให้เกิดมลพิษขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ อีกทั้งการแยกขยะยังนำไปสู่การแยกของกลับไปรีไซเคิลเพื่อลดการผลิตซ้ำ เช่น ขวดหรือถุงพลาสติก

มลพิษทางอากาศเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงได้ยาก และอาจก่อให้เกิดผลร้ายทางสุขภาพในระยะยาว ดังนั้นหากพอจะมีวิธีช่วยเพิ่มความปลอดภัยจากอันตรายเหล่านี้ได้ ก็ควรทำอย่างเร่งด่วน เราสามารถปกป้องตัวเราเองได้ง่าย ๆ เช่น การตรวจสอบสภาพอากาศก่อนออกข้างนอก สวมหน้ากากอนามัย รวมถึงการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย อย่างเครื่องตรวจวัดคุณภาพอากาศที่จะทำให้เราดูแลร่างกายของตัวเองและคนที่รักได้อย่างทันท่วงที

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *