เปิดมุมคิดจากเวที Kudos Faucet Design Award 2016
การออกแบบเพื่อคุณค่าใหม่ บนเส้นทางของ Universal Design
 
การที่เวทีประกวดออกแบบต่างๆ ไม่ว่าจะในระดับท้องถิ่นหรือระดับนานาชาติ จะสร้างแรงกระเพื่อมให้กับวงการออกแบบได้อย่างเป็นรูปธรรมนั้น ก็ต้องอาศัยการมี ‘จุดยืน’ ที่จริงใจและเป็นเอกลักษณ์อย่างแท้จริง หนึ่งในเวทีดังกล่าวที่เราสัมผัสได้ในปีนี้ก็คือ Kudos Faucet Design Award 2016 ที่มุ่งหวังจะสนับสนุนพัฒนาการใหม่ๆ ของการออกแบบผลิตภัณฑ์บนพื้นฐานของ Universal Design (UD) หรือดีไซน์เพื่อความเสมอภาคและเท่าเทียมของทุกคนในสังคม โดยในปีแรกนี้ทางเจ้าภาพ ‘คูโดส’ ได้กำหนดหัวข้อการประกวดเป็นเรื่องของ ‘ก๊อกน้ำ’ อุปกรณ์ชิ้นเล็กๆ ในชีวิตประจำวันที่ยังคงมีพื้นที่ให้กับการต่อยอดสร้างคุณค่าใหม่ได้อีกมหาศาล
  

มร.ซาโตชิ นาคากาว่า ปรมาจารย์ระดับโลกด้าน Universal Design จากประเทศญี่ปุ่น
 
ไฮไลท์ข้อแรกของการประกวด Kudos Faucet Design Award 2016 ครั้งนี้คือการที่ สันติ ศรีวิชาญกุล กรรมการผู้จัดการใหญ่ของแบรนด์คูโดส ได้เรียนเชิญ มร.ซาโตชิ นาคากาว่า ปรมาจารย์ระดับโลกด้าน Universal Design จากประเทศญี่ปุ่น ให้มาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ พร้อมทำเวิร์คช็อปสุดเอ็กซ์คลูซีฟกับผู้สมัครเข้าร่วมการประกวดทุกคน
  
สันติ ศรีวิชาญกุล กรรมการผู้จัดการใหญ่ของแบรนด์คูโดส
 
คุณสันติมองว่าเวทีประกวดนี้ได้เปิดประตูการเรียนรู้ที่ไม่สิ้นสุดให้กับทุกฝ่าย ทั้งกับทีมงานของคูโดส ผู้เข้าประกวด วิทยากร และคณะกรรมการทุกท่าน “ดีไซเนอร์ที่เข้าร่วมแข่งขันได้สัมผัสถึงพลังของ Universal Design และมีความกล้าที่จะสร้างสิ่งใหม่เพื่อยกระดับสังคม นับเป็นเรื่องที่น่ายินดีมาก” นอกจากนี้เขายังเสริมถึงมุมมองการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในอนาคตว่า “Universal Design คือการออกแบบที่คนส่วนน้อยสามารถ ‘ใช้’ ได้ และคนส่วนใหญ่ ‘ชอบ’ ด้วย เป็นวิถีการออกแบบที่จะเอาชนะอุปสรรคในทุกด้านและทุกระดับ” เชื่อแน่ว่าในอนาคตอันใกล้นี้เราคงจะได้เห็นคูโดสพัฒนาก๊อกน้ำ UD ของคนไทยให้เป็นที่ยอมรับในตลาดโลกอย่างแน่นอน

 


การประกวดในครั้งนี้ มีคณะกรรมการทั้งสิ้นจำนวน 8 ท่าน ได้แก่
  • ผศ.ดร.พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์, อาจารย์ประจำภาควิชาการออกแบบอุตสาหกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ผศ.ดร.สิงห์ อินทรชูโต, หัวหน้าศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • อาจารย์ นภกมล ชะนะ, ประธานหลักสูตรสาขาวิชาศิลปอุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
  • อาจารย์ กิตติเศรษฐ์ เก่งการค้า, หัวหน้าศูนย์นวัตกรรมด้านการออกแบบ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • อาจารย์ ไชยพิพัฒน์ ปกป้อง, อาจารย์ภาควิชาศิลปอุตสาหกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
  • ดร.เจน ชาญณรงค์, บริษัท คิว ทู เอส จำกัด
  • Mr. Eiji Sasaki, San-ei Japan
  • คุณไพบูลย์ เลิศวงศ์กรกิจ, บริษัท ซี.ไอ.ที. จำกัด (แบรนด์คูโดส)
 

 
ในวันประกาศผลการตัดสินรอบสุดท้าย Kudos Faucet Design Award 2016 ได้รับเกียรติจากคณะกรรมการสองท่าน คือ ผศ.ดร.พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์ หัวหน้าโครงการศูนย์นวัตกรรมด้านการออกแบบอุตสาหกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ รศ.ดร.สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าศูนย์สร้างสรรค์การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขึ้นมาร่วมแลกเปลี่ยนทรรศนะเกี่ยวกับ Universal Design ในวันที่สังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ
 

 
5 ข้อคิดจาก ดร.พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์
  1. Universal Design ช่วยให้เราทุกคนเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตประจำวันได้ เป็นการออกแบบที่ยกระดับ ‘คนทุกกลุ่ม’ ให้เข้าถึงศักยภาพที่แท้จริงของเขา ไม่ใช่เฉพาะกับคนแก่หรือคนพิการเท่านั้น
  2. ความงามของผลิตภัณฑ์ไม่อาจสัมผัสด้วยตาอย่างเดียว ถ้าเรามองความงามในมุมที่สิ่งนั้น ‘ซื่อตรง’ กับเป้าหมายของมัน ความงามก็จะเกิดขึ้นในมิติของ ‘ความเหมาะความควร’ เช่นเรื่องความยั่งยืน ความเป็นมิตร และความสอดคล้องกับวัฒนธรรม
  3. ผลิตภัณฑ์และบริการบนรากฐานของ Universal Design ยังต่อยอดไปได้อีกมาก ไม่เฉพาะแต่กับคนทุกกลุ่ม แต่เป็นทุกแง่มุม ทุกมิติของสังคม โดยพิจารณาจาก ‘คน’ ที่เกี่ยวข้องกับงานออกแบบนั้น เริ่มตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ วิธีคิดนี้จะต่อยอด UD ออกไปทั้งในเชิงกายภาพ เชิงพาณิชย์ และเชิงสังคม
  4. ดีไซน์ที่สุดยอด คืองานที่ทำให้ผู้ใช้รู้สึกภูมิใจ และมีความสุขที่ได้ใช้สิ่งนั้นในชีวิต
  5. นักออกแบบที่ดีต้องเปิดตาเปิดสมองและมีความละเอียดอ่อน ไม่ใช่แค่รักสวยรักงามหรือสังเกตเทรนด์ได้เร็ว หัวใจสำคัญคือการรู้จัก ‘เห็นใจผู้อื่น’
 
ผศ.ดร.พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์, อาจารย์ประจำภาควิชาการออกแบบอุตสาหกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 
5 ข้อคิดจาก ดร.สิงห์ อินทรชูโต
  1. ในปี พ.ศ. 2568 ประเทศไทยจะมีจำนวนผู้สูงอายุถึงราวหนึ่งในห้าของประเทศ ซึ่งจะทำให้เราเห็นความสำคัญของ Universal Design กันมากขึ้น และไม่ใช่เฉพาะกับคนสูงวัยเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกลุ่มคนที่มีข้อจำกัดทางกายภาพอื่นๆ ด้วย
  2. Universal Design คือการออกแบบที่จะแก้ปัญหาได้ทั้งในเชิงสังคมและเศรษฐกิจ เป็นเรื่องที่ควรได้รับการส่งเสริมอย่างจริงจังนับแต่วันนี้ ปัจจุบันมีองค์ความรู้ภาคทฤษฎีมากมาย แต่สังคมยังขาดการประยุกต์ใช้ในบริบทที่ถูกต้องเหมาะสม
  3. ในมุมของนวัตกรรมเพื่อสังคม Universal Design ยังมีช่องทางเติบโตเชิงพาณิชย์อีกมาก เชื่อว่าในอนาคตแม้แต่คนรายได้น้อยก็สามารถมีของใช้ที่เป็น UD จริงๆ ในชีวิต
  4. ความรู้ต้องเดินคู่ไปกับความเข้าใจเสมอ ภาคการผลิตต้องสร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งให้กับคนทำงาน ผลักดันให้เกิดความ ‘ใส่ใจ’ อย่างแท้จริงเพื่อจะนำไปสู่ผลลัพธ์ชั้นเลิศ ไม่ใช่ UD ที่ครึ่งๆ กลางๆ
  5. ในวิถีการบริโภคสมัยใหม่ ‘ศักยภาพ’ และ ‘อารมณ์’ สำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน ฟังก์ชั่นที่ดีต้องมาคู่กับรสนิยมที่ใช่ ดีไซเนอร์ที่เก่งจะสามารถกลั่นอรรถรสนี้ออกมาได้
ผศ.ดร.สิงห์ อินทรชูโต, หัวหน้าศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 


สำหรับผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศจากเวที Kudos Faucet Design Award 2016 ครั้งนี้แบ่งออกได้เป็นสองระดับ หนึ่งคือระดับนิสิตนักศึกษา อันได้แก่ ผลงานของ ชิษณุ นูพิมพ์ กับไอเดียก๊อกน้ำมินิมัล ‘ระบบสัมผัส’ ที่ผสานรวม 3 ฟังก์ชั่น (คือก๊อกน้ำ โฟมสบู่ และช่องเป่าลม) ให้เป็นหนึ่งเดียวกันกับบานกระจกห้องน้ำ ออกแบบขึ้นเพื่อปรับสภาพแวดล้อมภายในห้องน้ำให้ดูเรียบร้อย ประหยัดพื้นที่ ทำความสะอาดง่าย และเป็นมิตรกับผู้ใช้ทุกกลุ่ม
 
ชิษณุ นูพิมพ์ กับไอเดียก๊อกน้ำมินิมัล
 
ในระดับบุคคลทั่วไป ผู้ชนะได้แก่ ณัฐวุฒิ เตียวต่อสกุล กับผลงานก๊อกน้ำนวัตกรรม 3 คอนเซ็ปท์ ที่ตอบโจทย์เรื่องการให้ข้อมูล การใช้งาน และการผลิต โดยนำไอเดียของจอแอลอีดีทัชสกรีนเข้ามาผนวกไว้บนตัวก๊อก สามารถแสดงข้อมูลด้านอุณหภูมิ ปริมาณการใช้น้ำ พร้อมเปิดปิดได้ด้วยระบบเซ็นเซอร์ และปรับระดับความสูงของก๊อกได้ ที่สำคัญยังออกแบบให้เหมาะสมต่อการผลิต โครงสร้างมีความแข็งแรง ทำความสะอาดง่าย ไร้ซอกมุม

 
ณัฐวุฒิ เตียวต่อสกุล กับผลงานก๊อกน้ำนวัตกรรม 3 คอนเซ็ปท์
 
นอกจากนี้ยังมีผลงานอื่นๆ ที่น่าสนใจอีกหลายชิ้น อาทิ ก๊อกน้ำพลาสติกบนแนวคิดแบบโมดูล่าร์ ประกอบขึ้นบนกลไกง่ายๆ คล้ายตัวต่อเลโก้ แต่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้สามารถถอดเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสียหายได้เอง หรือจะเลือกเปลี่ยนดีเทลของก๊อกตามความชอบและฟังก์ชั่นที่ต้องการก็ได้ เป็นต้น

 

 
ที่มา: นิตยสาร Livingetc, October 2016